گوسفند يا گرفته سه روز ، روزه است . شارح ( ره ) مىفرماين : اين مضمون به همين ترتيب در روايت وارد شده و اصحاب نيز بر طبقش فتوى داده‌اند و اطلاق آن صورت اكراه كردن كنيز و تمايله وى به اين فعل را شامل مىشود ولى بايد گفت اگر كنيز تمايل بفعل مزبور داشت و از روى رغبت تمكين نمود بر وى نيز علاوه بر كفاره مولى كفاره ديگرى كه شتر باشد لازم است ولى چون مالكا مالى نيست و از اخراج اين كفاره عاجز است لاجرم عوض آن يعنى هيجده روز ، روزه بر او واجب است . البته لزوم كفاره بر كنيز مشروط به اين استكه مسئله حرمت نزديكى را بداند و الا تكليفى بر او نيست . قوله : و لو جامع امته : ضمير در [ جامع ] و [ امته ] به مولا كه بقرينه مقام استفاده مىشود راجعست . قوله : المحرمة باذنه : كلمه [ باذنه ] متعلقست به [ المحرمة ] بضم ميم و سكون حاء و كسر راء و آن صفت [ امته ] مىباشد و ضميرش به [ مولى ] عائد است . قوله : محلا : بضم ميم و كسر حاء و تشديد لام حالست از فاعل [ جامع ] . قوله : فعليه بدنة : ضمير در [ عليه ] به ( مجامع ، يعنى مولا ) راجع است . قوله : هكذا وردت الرواية : مقصود روايتى است كه مرحوم صاحب وسائل آن را در ج 9 ص 263 به اين شرح نقل نموده :